اشخانی

خواهشا با نظرات ، انتقادات و پیشنهادات مرا در جهت بهترشدن یاری کنید. خواهشا بدون جبهه گیری و جهتگیری نظر درج کنید تا مطالب را به بهترین نوع ممکنه ویرایش و اصلاح کنم. مطالب دسته‌بندی شده و شناسه دارست.

قافیه در شعر ترکی اویغوری قدیم و امپراتوری اویغور

  • اشکان ارشادی
  • جمعه ۱۵ آذر ۹۸
  • ۱۵:۰۲

نویسنده و محقق : اشکان ارشادی از کرمانشاه

قافیه در شعر ترکی ئوُیغُورچه یا همان اویغوری در گذشته در ابتدای بیت می آمده‌است و شاید برای خیلی‌ها قابل درک نباشد همانگونه که رباعی و بحر طویل در ابتدا برای اعراب قابل درک نبود ولی به مرور زمان قابل درک شد. اویغوران بعداز پذیرفتن اسلام و تبعیت از اوزان عروضی ، به مرور قافیه را به انتهای مصرع بردند.

از زبانهای خویشاوند نزدیک اویغوری ، ترکی جُغتایی و ترکمنی و قزاقی است معهذا ترکی آذربایجانی و ترکی استانبولی نیز هنوز نزدیکی خود را با آن حفظ کرده اند. باید توجه داشت که مراد ما از اویغوری دو زبان اویغوری در سیر تحول خویش است : 

 

۱. اسکی اویغوری یا قدیمی ، ۲. ینی اویغوری یا جدید که اصولا به ترکی بعد از پذیرش اسلام تا کنون گویند.

گستره ای که به یکی از زبانهای خانواده ترکی صحبت می شود ، معهذا توجه کنید دیگر نواحی مجارستان و پیرامون آن و همچنین فندلاند را که دیگر مسیحی و زبان رسمی کشورهای آنان هم خانواده اروپایی است را در نقشه نیاورده اند،،همانطور نقاط بسیاری در افغانستان و کرمان و غیره را بواسطه فارسی سخن شدن ایشان نکشیده اند

اویغوران یا ئوُیغُورلار» موفق شدند در دوره اسلامی امپراتوری ای بزرگ تشکیل دهند و حاکم بلاقطع و بلامنازع آسیای میانه و کل مغولستان خارجی و داخلی شوند و نواحی پیرامون را نیز تحت سیطره خود آورند.این قوم مسلمان در ۷۴۴ میلادی تا ۸۴۰ میلادی که با هجوم قوم ترک دیگری به نام قرقیز از میان رفت پابرجا بود. مورخان پایتخت آنان را شهر اردو بالیغ ذکر کرده‌اند.

 

امپراتوری ایغور به صورت حدودی ، اویغوران منچوری در شمال شرق چین تا سمرقند و بخارا و سند را در قلمروی وسیع خود داشتند.

«« ارکان زبان »» و نگاهی ساده تر به عروض

  • اشکان ارشادی
  • جمعه ۱۵ آذر ۹۸
  • ۰۷:۱۰


نویسنده و محقق : اشکان ارشادی 


زبان آموزی یا به طور کل زبان بر چهار رکن است که آنها را ارکان زبان گویند.

۱. خواندن  ، اخودماق ، قوه  قرائت 

۲. نوشتن  ، یازماق  ، قوه کتابت 

۳. گفتن.   ،  دئمک ، قوه تکلم 

۴. شنیدن  ، ائشیتمک ، قوه سمع ، قوه سمعی و بصری «یعنی دیداری و شنیداری نیز  بسیار مهم است و به اشکال گوناگونی می تواند وجود داشته باشد.

البته ماخ و مخ در زبان روزمره ولی ما صورت نوشتاری را لحاظ کردیم.

در یادگیری و آموزش صورت اول و دوم را بیشتر کار می‌کنند و سپس صورت سوم و چهارم.

 نکاتی اجمالی برای بیان ساده تر بحور و اوزان عروض

 نکته‌ای مشترک:

در نام اوزان، مسدس (شش تایی)، مثمن (هشت تایی) با توجه به تعداد ارکان موجود در بیت تعیین می‌گردد.

 مسدس و مثمن هر دو عربی هست و هرگاه در ابتدای اعداد م قرار گرفت یعنی : x تایی مثل ده تایی ، سه تایی ، مثلا : مثلث یعنی سه تایی 

واحد وزن شعر فارسی مصرع ولی عربی بیت است. ملاک عربیست.

مثال: «مُفتعَلن مُفتعَلن فاعِلن» در یک مصراع سه رکن دارد پس در کل بیت شش رکن  پس شش تایی (مسدس)، یعنی شش رکنی هست. 

مثال: «فَعلاتن فَعلاتن فَعلاتن فَعلن» در یک مصراع چهار رکن دارد پس در کل بیت هشت رکن دارد یعنی هشت تایی (مثمن) یعنی هشت رکنی هست. 

فاعِلاتن = بحر رمل

  • ادامه مطلب
  • مولوی و شعر متفاوت آیت‌الله خمینی ،،، یکجوری بهم ارتباط دارند ( با کمک خانم سمیرا شیری )

    • اشکان ارشادی
    • جمعه ۱۵ آذر ۹۸
    • ۰۳:۰۷


    گردآورنده : اشکان ارشادی 


    این سوال من از خانم سمیرا شیری بود. و خوب شد که مطلع شدم شعر از امام خمینی بوده و فردی که برایم تعریف می کرد ، خوب توضیح نداد وگرنه چه بسا با شوق گوش میدادم. 

    وب ایشان « دارالمجانین » (بر روی دارالمجانین با رنگ آبی کلیک کنید. )نام دارد ، مدیر دارالمجانین خانم سمیرا شیری 


    سلام مجدد خدمت سرکار خانم سمیرا شیری ، معلم گرانقدر 

    ابتدا اینکه ببخشید در پاسخ نظر ارزشمند شما ، درددلی کردم و لیستی از وبهایی که مطالب منرا کپی میکنند ارائه کردم. 

    منظورم این بود که اگر به متن نظر شخصی را اضافه کنم و بنویسم بعقیده من این درسته یا نه! در وبهای ایشان بصورت دست نخورده باقی ماند و برخی از طریق این وبها ، مطالب من می خوانند و با زدن ادامه مطلب در لینک وب اصلی! بدرون وب من می آیند پس باید محتاط باشم. 

    خوب ، حالا اگر اجازه باشه سوالی در زمینه مولوی پژوهی دارم و دوست دارم که هم جوابم بگیرم و هم وب شما در این پرسش و پاسخها غنی بشه.

    وبتون غنی هست بلکه غنی‌تر بشه. 

    میدانم خسته هستید ، هرموقع وقت کردید پاسخ بدهید. 

    خیلی وقت پیش ، یعنی تقریبا پانزده سال پیش!! یعنی زمانی که بیست سالم بود فردی به من گفت که : این رو گوش بده. 

    خودتان آشنایی دارید ، در نی نامه مولوی سروده : 

    بشنو از نی........ از جدایی ها شکایت می‌کند. 

    بعد این فرد با ذوق تمام میخواند که ، این شاعر جدید (که نامش یادم نیست و اصلا کتابی میان ما نبود و تعریفی از زبان این شخص بود ) چه خوب جواب مولوی داده و گفته : 

    نشنو وَز نی................ خلاصه برعکس کلام درست مولانا ، سروده بود و به قول خودش جوابیه قاطعی سروده شده!!!!!!!! 

    آن زمان ، جوان جوان بودم و از کوره در رفتم و گفتنم : نمی خواهم بشنوم. 

    البته که باید خونسردی حفظ میکردم و نام شاعر و دیوان احتمالی اش یادداشت میکردم. 

    این در ذهن من مانده ، هرچند سعی کردم بی تفاوت از کنارش بگذرم ولی برام جالبه اگه در زمینه مولوی پژوهیتون به چنین موردی برخورد کردید منرا هم که تحقیق میکنم در جریان بگذارید و برام توضیحی بدهید. 

    میدانم وقت ندارید و باید به نمرات و امتحان و رساندن بچه‌ها به سطح قبولی یا ممتاز کار کنید ، ولی بصورت مختصر و مفید برایم بگید. 

    هروقت که وقت داشتید پاسخ دهید. 

    همچنین شما هم هر سوالی داشتید بانِ جفت چوئیلِم. 

    تشکر و سپاس 

    دارالمجانین رو خیلی دوست دارم و از همصحبتی با تحصیلکرده ها لذت معنوی میبرم ( منظورم مدرک نیست ، هرکس که اهل مطالعه و افزودن دانش هست و بخصوص خودآموختگی و... که گاهی یک خودآموخته از مهندسی که حتی ارشد هم گرفته ، بیشتر علم دارد! ) 

    خلاصه تشکر 

    در پناه خدا باشی. 

    ابتدا شعر مولانا 

  • ادامه مطلب
  • قافیه چیست؟ مصرع و بیت چیست؟

    • اشکان ارشادی
    • چهارشنبه ۱۳ آذر ۹۸
    • ۱۰:۳۹


    نویسنده و محقق : اشکان ارشادی 


    وضعیت : در حال جمع‌آوری برای ثبت ، فایل صوتی و تصویری مهیا گشته تا ضمن تلاش برای ثبت آثار غیر مکتوب در کتابخانه ملی ، مورد استفاده نابینابیان و بعد دانلود برای عموم قرار گیرید. بدیهی است که همین مطالب آمده ولی در فایل اصلی چه مکتوب یا چه غیر مکتوب اضافاتی برای تکمیل و آموزش بهتر آمده است.

    قافیه اصطلاحی بر پایه هماهنگی و عروض است و آهنگ ساز است. در شعر قدیمی که بیت از دو مصرع ایجاد می‌شود ، هر مصرع دارای قافیه است. در غزل و قصیده اولین مصرع و سپس دومین مصرع که یک بیت را می سازند دارای قافیه هستند ، سپس مصرعهای اول از ابیات بعدی می توانند قافیه نداشته باشند ولی وزن باید رعایت شود و سپس اینکه دومین مصرع از ابیات بعدی باید هم قافیه با اولین مصرع غزل یا قصیده و دومین مصرع از همان بیت اول باشند.

    توجه کنید که در انواع قالبها و شرح آنها به شرحی بسیط و کامل خواهد آمد و شما با چگونگی قافیه بندی آشنا خواهید شد.

    مصرع چیست؟ 

    مصرع اولین چینش از بیت و سپس چیندمان بعدی ابیات است. مثال :

    الا یا ایها الساقی ادرکاسا و ناولها   «اولین مصرع و این یک مصرع است»        که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکلها «دومین مصرع از بیت اول که با مصرع اول ،بیت سازد»

    قافیه در این بیت : ناوِلها   و مشکلها می باشد. توجه کنید که آخر قوافی همیشه یکیست. 

  • ادامه مطلب
  • جوانی ، عمر ، با یادی از کتاب چهارم دبستان دهه‌ی شصت

    • اشکان ارشادی
    • دوشنبه ۱۱ آذر ۹۸
    • ۱۷:۵۷

     

    نویسنده و گردآورنده : اشکان ارشادی 

    ابتدا یادی از دهه‌ی شصت و کتاب چهارم دبستان

     

     

    افسوس که نامه جوانی طی شد

                                        و آن تازه بهار زندگانی دی شد

    آن مرغ طرب که نام او بود شباب

                                   افسوس ندانم که کی آمد کی شد

     

    « عمر خیام » 

  • ادامه مطلب
  • معمایی که آقامحمد خان حل کرد!

    • اشکان ارشادی
    • دوشنبه ۱۱ آذر ۹۸
    • ۱۶:۰۵

     

    نویسنده و محقق : اشکان ارشادی از کرمانشاه 

     

    خواهشا چالش قبلی را هم بخوانید و نظر دهید ، مرا با نظری یاری کنید.

     

    این تنها یک حل یک معماست. که توسط آقامحمد خان حل شد ، هیچ گونه ترویج و تبلیغی در کار نیست و کلا یک دو بیتی است. 

    هنگامیکه جهانسوز برادر آقامحمد خان توسط کریمخان سرکوب و در نهایت کشته شد. آقامحمد خان از ترس جان خود به دربار نیامد و به امامزاده پناهنده شد. مردم شیراز برایش خوراک می آوردند و آقامحمد به آنان گفت : بخاطر خواجگی غذا بسیار کم می خورد تا مبادا مثل جنس مخالف سینه‌های برجسته پیدا کند یا کفل هایش رشد کنند چون در پی خواجگی هورمون مردانه کمترین ترشح را دارد و اندک هورمون زنانه که در بدن مردان ترشح می شود باعث زن صفتی او می شود. روزی کتابچی ها دوبیتی ای خواندند که کسی نتوانست حل کند. 

    کریمخان گفت : آقامحمد کتاب زیاد می خواند و می تواند حلش کند ، بیچاره سر قائله برادرش ترسیده و به امام زاده پناه برده ، پس برویم هم جواب معما را بگیریم و هم او را بیاوریم. 

    متن دو بیتی این بود : 

  • ادامه مطلب
  • نت کرمانشاه وصل شد ، خبری فوری

    • اشکان ارشادی
    • جمعه ۸ آذر ۹۸
    • ۲۳:۲۹

     

    نویسنده : اشکان ارشادی 

    این خبر فوری با لحنی طنزآلود بیان میشه. 

    اینترنت موبایلی وصل شد. امروز  هشتم آذر ماه  نود و هشت ۱۳۹۸ 

    من اینستا و... ندارم تنها وب دارم ولی به افتخار بچه‌های « کرمانشاه و کردستان » که تا الان صبور بودند تا اینترنت وصل بشه! یه پیاله غزل « حافظ » مرتبط با اتصال نت میزنیم تو رگ !!!!

    دوش وقت سحر از غصه نجاتم دادند

                          واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند  « بهمون نت دادن »

    بیخود از شعشعه پرتو ذاتم کردند

                                                       باده از جام تجلی صفاتم دادند

    چه مبارک سحری بود و چه فرخنده شبی

                                                 آن شب قدر که این تازه براتم دادند

    بعد از این روی من و آینه وصف جمال

                                                که در آن جا خبر از جلوه ذاتم دادن

    من اگر کامروا گشتم و خوشدل چه عجب

                                             مستحق بودم و این‌ها به زکاتم دادند

    هاتف آن روز به من مژده این دولت داد

                                            که بدان جور و جفا صبر و ثباتم دادند

    این همه شهد و شکر کز سخنم می‌ریزد

                                             اجر صبریست کز آن شاخ نباتم دادند

    همت حافظ و انفاس سحرخیزان بود

                                                        که ز بند غم ایام نجاتم دادند

    تولدم......

    • اشکان ارشادی
    • چهارشنبه ۶ آذر ۹۸
    • ۱۶:۵۷

     

    نویسنده : اشکان ارشادی  از کرمانشاه 

    لطف بچه‌ها نسبت به مطلبهای من زیاده و با نظرات ارزشمند خودشان مرا یاری می‌کنند. عرض تشکر و قدردانی 

     

    گذاشتم خوب بگذره!!! از چی ؟؟؟

  • ادامه مطلب
  • تقسیم بندی جغرافیایی فریدون! تقسیمبندی قلمروی ساسانی انوشیروان!

    • اشکان ارشادی
    • دوشنبه ۴ آذر ۹۸
    • ۲۰:۵۸

     

    نویسنده و محقق : اشکان ارشادی از کرمانشاه 

     

    فریدون جهان گرفت و تقسیم کرد : 

    ۱. روم

    ۲. توران 

    ۳. ایران 

     

    طبق ابیات شاهنامه : 

    نهفته چو بیرون کشید از نهان ،،،،، به سه بخش کرد آفریدون جهان 

    یکی روم و خاور یکی ترک و چین ،،،،، سوم دشت گردان ایران زمین 

    روم را به سلم داد. 

    ترک و چین با نام توران به تور داد. 

    ایران هم به ایرج رسید. 

    نخستین به سلم اندرون بنگرید ،،،،، همه روم و خاور مر او را گزید 

    دگر تور را داد توران زمین ،،،،، ورا کرد سالار ترکان و چین 

    پس آنگه نیابت به ایرج رسید ،،،،، مر او را پدر شهر ایران گزید 

    هم ایران و هم دشت نیزه وران ،،،،، همان تخت شاهی و تاج سران 

     

     

    طبق کتابهای تاریخی ، انوشیروان ساسانی کشور را برای اداره بهتر به چهار بخش اصلی تقسیم کرد و هرقسمت را به یک سپهبد یا ایران سپاهبد سپارد. 

    از زبان ابوالقاسم فردوسی بخوانیم : 

    نخست خراسان بزرگ بهمراه قم و اصفهان 

    دوم « آذربایجان یا آزادگان » که از ارمنیه یا ارمنستان (ارمنستان تاریخی که قدری بزرگتر بوده ) تا اردبیل رو شامل میشده. ( احتمالا از سرزمینهای شمال ارس یا قفقاز تا خود آذربایجان ایران و اردبیل )

    سوم پارس و اهواز تا مرز خزر ( دریای خزر احتمالا ، این حکومت خزر بعداز فروپاشی ساسانیان یهودیت رسمی داشتند و ارتباطی با ترکهای مسلمان آذربایجان خودمان که هموطنان ما هستند ندارند ، اینان در جنگی موسوم به بلنجر مسلمانان کشتند و مردم ترک آذری خودمان بسی بالاتر از اینانند. 

    نکته : فردوسی که اینهمه می‌گفت : ترکان!! ترکان!! خطر یهودیت اینان را می گفت. استخری گوید : این زبان خزرها مانند ترکست. پس مانند بوده و احتمالا سودجویانی بودند که زبان ترکی فرا گرفته و نفاق میان برادران تورانی و ایرانی می انداخته اند. ) 

    چهارم عراق ، شامل کردستانهای ایران ، عراق ، سوریه و ترکیه. همچنین کل عراق تا کویت و بحرین و قطر و عمان و امارات بخشی از عراق شدند. 

    بخوانیم : 

    جهان را ببخشید بر چار بهر / وزو نامزد کرد آباد شهر  

    نخستین خراسان ازو یاد کرد / دل نامداران بدو شاد کرد  

    دگر بهره زان بد قم و اصفهان / نهاد بزرگان و جای مهان 

    وزین بهره بود آذرآبادگان / که بخشش نهادن آزادگان 

    وز ارمینیه تا در اردبیل / بپیمود بینا دل و بوم گیل 

    سیوم پارس و اهواز و مرز خزر / ز خاور ورا بود تا باختر 

    چهارم عراق آمد و بوم روم / چنین پادشاهی و آباد بوم 

    بسم تعالی
    وبلاگی از آموخته ها و دانسته هایم. مطالب اکثرا طبقه‌بندی و شناسه دار به اسم محقق اشکان ارشادی هستند. لطفا با ذکر نام در ابتدا و آخر مطلب رعایت کنید.
    و همانگونه که مستحضر هستید، بهترین تحقیقات و آموخته هایم را رایگان و با دسترسی آسان در اختیار همگان می گذارم.
    با تشکر اشکان ارشادی از کرمانشاه
    Copyright © https://ashkhani.blog.ir 2018
    پربیننده ترین مطالب
    نویسندگان